Thời gian gần đây, giới sưu tầm cổ vật ở Lâm Đồng rỉ tai nhau rằng, cổ vật người Chàm trên vùng cao nguyên Nam Tây Nguyên thì vô số, người đi sưu tập đồ cổ cũng không ít, nhưng may mắn "bén duyên" được với "kho báu" của vua Chàm thì chỉ có 2 người. Một người đồ rằng đã sưu tầm được bộ "kiếm lệnh" của vua Chàm cùng một tấm áo choàng là y phục dệt bằng chất liệu quý. Người còn lại thì mua được khẩu súng thần công "có một không hai" ở một bản vùng sâu của người Chàm.
Bí ẩn của "kiếm lệnh" vua Chàm
Trong chuyến đi "giải mã kho báu" của người Chàm trên đất Nam Tây Nguyên, chúng tôi được giới sưu tầm cổ vật ở Đà Lạt giới thiệu cho hai người được mệnh danh là "vua" đồ cổ, hiện sống ở TP. Đà Lạt. Người sưu tập cổ vật ở Lâm Đồng nói chung và Đà Lạt nói riêng thì không thiếu, nhưng việc tầm được những cổ vật thuộc hàng "độc" thì có lẽ chỉ có ông Nguyễn Đăng Thanh và ông T. (vì sự tế nhị nên ông chủ cổ vật này yêu cầu giấu tên và địa chỉ). Hai "ông trùm" cổ vật này sở hữu trong tay rất nhiều cổ vật quý.
Đã gọi điện hẹn trước, ông Thanh niềm nở đón chúng tôi ở căn nhà, cũng là kho cổ vật gần 40 năm sưu tầm của mình. Căn nhà nhỏ gần như biệt lập với cảnh náo nhiệt của phố núi, bước vào nhà chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng khi chứng kiến bộ sưu tập bề thế của ông. Ông Thanh áng chừng hiện tại mình đã có trên 10.000 món cổ vật, chia thành hàng chục bộ, chi có niên đại từ thời nguyên thủy đến hiện đại, cổ vật của người Kinh và đồng bào thiểu số, cổ vật trong nước đến nước ngoài, cổ vật giá trị tiền trăm đến tiền tỷ... đều thu gọn trong gian nhà rộng 20m2 của ông. Quê ở Nam Định, làm nghề lái tàu viễn dương, được đi nhiều nước trên thế giới, những món đồ cổ đầu tiên được ông "tha" về từ nước ngoài và cơ duyên sưu tầm đền với ông từ đó. Với tình yêu cổ vật, sau khi tích lũy được số vốn, ông Thanh nghỉ hẳn nghề lái tàu để chuyên tâm vào nghề sưu tầm đồ cổ. Sau giải phóng, biết vùng Tây Nguyên nhiều cổ vật, ông đã vào định cư ở TP. Đà Lạt.
Nhiều năm lặn lội vào những bản vùng sâu của đồng bào Tây Nguyên, ông Thanh tự hào bản thân am hiểu cơ bản về văn hóa, phong tục tập quán nhiều đồng bào dân tộc thiểu số. Những cổ vật của họ luôn tạo sức cuốn hút với ông đến kỳ lạ, trong số đó có cổ vật của người Chàm. Ông bảo, người Chàm có kỹ thuật làm gốm sứ, dệt và kim khí rất "đỉnh". Nói rồi ông lục trong bộ sưu tập của mình 2 món cổ vật mà ông thấy "ưng bụng" nhất, đó là một bức xà rông cũ, màu đỏ có hoa văn rất đẹp, và cái đặc biệt hơn là một con dao.
 |
| Thanh "kiếm lệnh" của ông Thanh có phải là báu vật vua Chàm? |
Con dao đặc biệt được ông Thanh gọi là "kiếm lệnh" của vua Chàm. Theo quan sát của chúng tôi, "kiếm lệnh" có 2 phần con dao và chiếc giá đỡ, dao và giá rời nhau. Dao hình bầu dục dài 25cm, bề ngang rộng nhất 3cm, chiếc giá đỡ cao 13cm, đế giá hình tròn. Tất cả thân dao và giá đều in hằn hoa văn mang nét của người Chàm. Ông đưa cho tôi cầm thử, chiếc dao nặng đến khó tưởng so với kích thước khiêm tốn của nó. Toàn bộ "kiếm lệnh" được đúc bằng chất liệu đồng nguyên chất, bên ngoài mạ vàng. Theo ông Thanh, con dao này mang tính biểu tượng về quyền thế giống như ấn kiếm của vua chúa thời phong kiến Việt Nam nhiều hơn là sử dụng thường ngày. Bởi lưỡi nó không sắc, trong khi toàn thân được mạ một lớp vàng mỏng và chạm trổ nhiều
Mặc dù được đồn đại là chứa lời nguyền chết chóc, nhưng những kho báu này lại khiến nhiều người tò mò mà tiến hành khai quật.
