Nhiều thông tin khẳng định, tư lệnh Cục quân báo Đức quốc xã chính là người tổ chức 3 cuộc ám sát Hitler trong các năm 1938, 1939 và 1944. Đây chính là lý do vì sao Hitler đã phải ngậm ngùi tiễn kẻ tay chân thân tín một thời của mình lên đoạn đầu đài.
Vì sao Wilhelm Canaris bỗng dưng “trở mặt” với Hitler thì cho đến nay vẫn chưa ai giải thích được. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn rằng, Wilhelm Canaris là nhân vật không thể không nhắc tới của Đức quốc xã trong Chiến tranh thế giới thứ 2…
1. Wilhelm Canaris sinh năm 1877 ở Aplerbeck, nay thuộc ngoại ô thành phố Dortmund miền bắc nước Đức trong một Shbet111 slot, casino, thể thao, xổ số tư sản giàu có và quyền lực. Năm 1905, sau khi tốt nghiệp trung học, Wilhelm Canaris vào học tại Học viện Hải quân Kiel. Sau đó, Wilhelm Canaris được phân về tuần dương hạm
Ông trùm tình báo Đức quốc xã tìm mọi cách mua chuộc những nhân tài thuộc tầng lớp cao trong xã hội, chẳng hạn như các vị luật sư, giáo sư và các sĩ quan, sau đó, Wilhelm Canaris để họ tự quản lý lấy những người dưới quyền của mình, từ đó hình thành một hệ thống tình báo độc lập và rất hiệu quả.
Sau khi hoàn thiện vương quốc tình báo quân sự của mình, Wilhelm Canaris đã lập không ít công lao cho Đế chế thứ ba trong thế chiến thứ 2, trong đó thành quả của các hoạt động tình báo đóng góp một phần không nhỏ.
Chiến tích đầu tiên phải kể đến là việc phá vỡ và bắt hàng loạt các gián điệp do Anh cài cắm ở Hà Lan và Đức. Ở Hà Lan, Wilhelm Canaris đã đưa một nhân viên tài năng dưới quyền cài vào hoạt động ở cơ quan tình báo của Anh có tên MI-6 hoạt động ở châu Âu, sau đó lôi kéo một người Hà Lan đang làm việc trong cơ quan này.
Thông qua đó, Wilhelm Canaris đã nhanh chóng tìm ra những gián điệp khác phục vụ cho nước Anh.
Ở Đức, vào năm 1935, Wilhelm Canaris bắt được một đặc vụ cao cấp hoạt động trong nhà máy đóng thuyền Kiel. Đặc vụ này đã giấu mình trong một thời gian rất dài trước đó. Kể từ sau thế chiến thứ nhất, y liên tục cung cấp những thông
Từ lâu Himmler đã có ý kèn cựa với Cục quân báo của quân đội và muốn thâu tóm hoạt động này của cục vào lực lượng SS do y đứng đầu vì vậy, Himmler không ngừng theo đuổi mục đích này. Vào mùa thu 1942, một doanh nhân ở München bị bắt vì đã mang lậu ngoại tệ vượt biên giới qua Thụy Sĩ.
Ông này thật ra là một nhân viên của Cục quân báo do Wilhelm Canaris quả lý, nhưng khoản tiền ông mang là cho một nhóm người Do Thái tỵ nạn ở Thụy Sĩ. Đây là một trọng tội ở Đế chế thứ ba cho dù can phạm là nhân viên Cục quân báo. Khi đô đốc Wilhelm Canaris (Wilhelm Canaris được Hitler phong đô đốc vào năm 1940) không thể che chở cho ông, ông khai với cơ quan mật vụ những gì mình biết trong nội tình quân báo.
Ông tố giác Hans von Dohnanyi, người cùng với đại tá Hans Oster (phụ tá chính cho đô đốc Canaris) tham gia nhóm âm mưu chống lại Hitler. Ông cho vài chi tiết về những âm mưu của Oster nhằm loại trừ Hitler.
Sau những tháng điều tra dưới sự chỉ huy của Himmler, cơ quan mật vụ Đức đã ra tay. Dohnanyi bị bắt ngày 5/4/1943. Oster đã cố tiêu hủy những tài liệu có liên quan trước khi bị buộc phải từ chức và bị quản thúc tại gia ở Leipzig.
Bonhoeffer, Dohnanyi và Oster bị đảng SS hành quyết ngày 9/4/1945, không đầy một tháng trước khi Đức đầu hàng.
Việc bắt giữ những nhân vật quan trọng là đòn nặng cho nhóm âm mưu chống Hitler. Oster đã là một trong những nhân vật chủ chốt từ năm 1938, còn Dohnanyi là người trợ lý đắc lực.
Nhưng nghiêm trọng nhất là với những người trong Cục quân báo bị lộ, nhóm âm mưu đã mất “lớp vỏ bọc” cùng phương tiện thông tin với nhau, với những tướng lĩnh lưỡng lự, với những bạn hữu ở phương Tây. Trong vài tháng kế, nhân viên của Himmler còn phát hiện thêm nhiều tình tiết khiến cho cả Cục quân báo và đô đốc Wilhelm Canaris rơi vào tình trạng bị tước hết quyền lực và bị nghi kỵ.
Ngày 18/2/1944, Hitler ra lệnh giải tán Cục Quân báo và giao cho Cơ quan An ninh Trung ương Đế chế (viết tắt là RSHA) đảm nhiệm công tác tình báo. Wilhelm Canaris từ ông trùm quyền lực của tình báo quân đội Đức bị Hitler điều về làm cục trưởng cục tác chiến thương nghiệp và kinh tế thuộc bộ tổng tham mưu tối cao của Đức quốc xã. Tiếng là được thăng chức, song thực tế, Hitler đã nghi ngờ Wilhelm Canaris và muốn tước bỏ quyền lực mà ông đang nắm giữ.
Tuy nhiên, điều đó không ngăn cản những hành động chống đối quyết liệt của nhóm chống lại Hitler khi tình hình chiến sự đã có những thay đổi lớn so với những ngày đầu diễn ra chiến tranh. Năm tháng sau khi Cục Quân báo bị giải tán, ngày 20/7/1944, Wilhelm Canaris đã tổ chức một cuộc ám sát Hitler, vụ ám sát được đánh giá là có thể thay đổi cục diện Thế chiến II nếu như thành công.
Ngày 20/07/1944 đại tá Claus von Stauffenberg (1907-1944) đã đem bom vào đặt trong phòng họp của Hitler ở nơi nay là Ketrzyn, miền tây Balan khi được mời đến dự buổi họp. Là một người hùng của quân đội Đức với những chiến công trong chiến dịch đánh Balan và Pháp, Stauffenberg bị thương vào mắt và mất một tay ở Tunesia trong năm 1943.
Từ Bắc Phi trở về, ông được trao chức tư lệnh lực lượng trừ bị tại Berlin. Phe đối lập hy vọng rằng sau khi giết được Hitler, họ sẽ huy động quân trừ bị và các đơn vị chống Hitler đưa lính đến chiếm các cơ quan đầu não của chính quyền, quân SS và bắt những nhân vật cao cấp nhất trong đảng Phát xít.
Khi ngồi vào bàn họp, Stauffenberg để chiếc cặp chứa bom dưới nền bên cạnh một chân bàn là bệ bê tông. Chiếc cặp đựng bom được để về phía Hitler đang xem tướng Adolf Heusinger báo cáo tình hình chiến sự trên một tấm bản đồ trải rộng trên bàn. Sau chừng một phút đại tá von Stauffenberg lấy cớ phải gọi điện nên đi ra khỏi phòng họp. Một phụ tá của Heusinger ngồi vào chỗ đó và thấy chiếc cặp vướng dưới chân nên đã đặt nó sang phía bên kia của bệ bê tông.
Vì thế, khi phát nổ vào lúc 12 giờ 50 phút, sức công phá của trái bom đã không hướng vào Hitler mà hắt mạnh lên phía trên, hất tung mặt bàn và mái nhà. Tòa nhà nơi tổ chức họp cũng không phải là một nơi kiên cố và các cửa sổ lại mở rộng nên sức nổ bị thoát ra ngoài nhiều. Hitler chỉ bị thủng một màng nhĩ và bị thương nhẹ. Sau khi chứng kiến cả toà nhà bị phá tung mái, đại tá Stauffenberg bay về Berlin với ý nghĩ Hitler đã bị giết.
Phe đảo chính ở Berlin không hành động ngay mà muốn chờ xem phản ứng của các bên khác ra sao. Họ đã đánh mất những giờ phút quý giá nhất. Bốn tiếng sau họ mới quyết định gửi điện tín cho các đơn vị quân đội tuyên bố đã chiếm quyền. Nhưng bức điện không có tác động gì vì được ký bởi nguyên soái Erwin von Witzleben (1881 - 1944), người đã nghỉ vì bệnh được hơn hai năm.
Sau đó, phe đảo chính sửa lại lỗi đó bằng cách gửi thêm một bức điện nữa với chữ ký của tướng Erich Hoepner (1886 - 1944). Đây cũng là một nhân vật có tiếng trong chiến trận nhưng không có uy tín gì lớn trong quân đội.
Các tư lệnh quân đoàn nhận được điện đã không hiểu chuyện gì xảy ra và quyết định gọi về Berlin để kiểm chứng. Trong thời gian đó, bộ máy quân sự và an ninh của Hitler nhanh chóng ra tay và đến 18 giờ 30 đã làm chủ tình hình. Toàn bộ nhóm đảo chính bị bắt và đa số bị xử bắn ngay trong năm 1944.
Wilhelm Canaris cũng nằm trong số bị bắt vì tình nghi tổ chức và chỉ huy trực tiếp nhóm chống đối trong vụ ám sát hụt Hitler, tuy nhiên, không giống như những người khác, Hitler đã không xử bắn Canaris ngay sau khi vụ ám sát xảy ra.
Himmler, ông trùm đảng SS muốn giữ Canaris lại để sử dụng mối liên hệ giữa ông với người Anh cho một cuộc thỏa thuận kết thúc chiến tranh mà y sẽ là người lãnh đạo tương lai của nước Đức. Trong khi đó Hitler cũng muốn giữ lại Wilhelm Canaris để tìm những kẻ đồng mưu còn trốn thoát.
Khi kế hoạch của Himmler thất bại, y đã nhận được lệnh của Hitler đưa Wilhelm Canaris ra tòa án quân sự của đảng SS. Wilhelm Canaris bị tuyên án tử hình. Vị tư lệnh Cục quân báo Đức đã bị treo cổ vào ngày 9/4/1945, vài tuần trước khi cuộc chiến tranh kết thúc.
Hà Phương
