Cách nay vài năm, rộ lên một đợt người ta băn khoăn tại sao cô Tấm thoát chết rồi, lại làm hoàng hậu rồi mà vẫn lập mưu giết cô Cám rồi lấy xác làm mắm gửi cho bà mẹ ghẻ. Ác đến thế là cùng, ác gấp mấy lần những gì mẹ con cô Cám đã làm với cô Tấm.
Tôi hiểu, cổ tích là ước mơ của người xưa. Những cô gái đói nghèo như cô Tấm mơ làm hoàng hậu; những bần cố nông như anh Khoai muốn vươn lên mơ ước được làm chồng của con gái phú ông.
Nhưng hãy đọc lại những truyện tương tự như Cây tre trăm đốt, từng được đưa vào sách giáo khoa thời tôi còn học tiểu học. Bạn sẽ dạy gì cho con bạn ở hình ảnh một anh Khoai làm lụng quần quật cho phú ông vì một lời hứa “sẽ gả con gái cho”? Bạn sẽ nói gì với con bạn về việc anh Khoai trì độn bị lừa vào rừng để tìm “cây tre trăm đốt” – một thứ không bao giờ có?
Và, bạn sẽ giảng giải như thế nào với đám trẻ về việc anh Khoai đã hô “khắc nhập” để dính bố mẹ vợ vào cây tre rồi ép phú ông phải gả con gái cho mình?
Thứ nhất, cổ tích Việt Nam có một thứ nội dung dị dạng khi những người giàu luôn là người xấu, và những người đói nghèo luôn là người tốt đẹp, trong sáng tuyệt vời. Điều này cực kỳ phi lý, đó có lẽ là sự ganh ghét, đố kị của một dân tộc ngàn năm vui lòng với cái nghèo? Không, cũng chính người xưa đã nói, chỉ có bần cùng mới sinh đạo tặc, người ta không nhất thiết phải độc ác, phải
