Thậm chí, nhiều loại quả được ưu tiên hái vào buổi sáng sau khi sương đã tan hoặc vào những ngày liên tiếp không có mưa.
Điều này khiến không ít người thắc mắc: hoa quả vốn đã chín trên cây, vậy tại sao thời tiết lúc thu hoạch lại ảnh hưởng đến độ ngọt và hương thơm?
Thực tế, đây không phải là kinh nghiệm truyền miệng đơn thuần mà còn liên quan đến quá trình sinh trưởng, tích lũy đường và các hợp chất tạo hương trong trái cây. Chính vì vậy, những người làm vườn lâu năm thường rất chú trọng việc lựa chọn thời điểm thu hoạch để đạt được chất lượng tốt nhất.
Trả Lời Ngắn Gọn: Trời Nắng Giúp Quả Tích Lũy Nhiều Đường Hơn
Lý do quan trọng nhất là ánh nắng giúp cây quang hợp mạnh mẽ hơn.
Trong quá trình quang hợp, lá cây sử dụng ánh sáng mặt trời để tạo ra đường và các chất dinh dưỡng nuôi toàn bộ cây, trong đó có quả.
Sau nhiều giờ nắng liên tục, lượng đường được vận chuyển vào quả tăng lên, giúp trái cây có vị ngọt đậm đà hơn.
Ngược lại, nếu thu hoạch ngay sau những ngày mưa kéo dài, hàm lượng nước trong quả thường tăng lên, làm vị ngọt bị pha loãng phần nào.
Đó là nguyên nhân nhiều người cảm nhận rõ sự khác biệt giữa trái cây được hái ngày nắng và trái cây thu hoạch sau mưa.
Ánh Nắng Là "Nhà Máy Sản Xuất Đường" Tự Nhiên Của Cây
Mọi loại cây ăn quả đều sống dựa vào quá trình quang hợp.
Khi ánh nắng chiếu vào lá cây, cây sẽ hấp thụ khí carbon dioxide từ không khí và nước từ đất để tạo ra glucose – một dạng đường tự nhiên.
Phần đường này được vận chuyển đến:
-
Quả.
-
Cành non.
-
Hoa.
-
Rễ.
Trong giai đoạn quả chín, phần lớn lượng đường sẽ tập trung tại quả để tạo độ ngọt đặc trưng.
Những ngày nắng đẹp giúp quá trình này diễn ra mạnh mẽ hơn.
Đó là lý do các vùng trồng trái cây nổi tiếng thường có số giờ nắng khá cao trong năm.
Sau Mưa, Trái Cây Dễ Bị "Nhạt"
Nhiều người từng nhận thấy xoài, nhãn, vải hoặc dưa hấu thu hoạch sau những đợt mưa dài thường không ngon bằng.
Nguyên nhân là cây hút rất nhiều nước từ đất sau mưa.
Lượng nước này được đưa lên quả khiến:
-
Hàm lượng nước trong quả tăng.
-
Tỷ lệ đường giảm tương đối.
-
Hương vị bị loãng hơn.
Dân gian thường gọi hiện tượng này là "quả bị nhạt nước".
Đặc biệt với các loại trái cây có hàm lượng nước cao như:
-
Dưa hấu.
-
Cam.
-
Quýt.
-
Bưởi.
sự khác biệt càng dễ nhận thấy.
Trời Nắng Giúp Hương Thơm Đậm Hơn
Không chỉ độ ngọt, hương thơm của trái cây cũng chịu ảnh hưởng bởi thời tiết.
Mùi thơm đặc trưng của quả đến từ các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi.
Khi cây được cung cấp đầy đủ ánh sáng:
-
Quá trình trao đổi chất diễn ra mạnh hơn.
-
Các hợp chất tạo mùi được hình thành nhiều hơn.
-
Hương thơm tự nhiên đậm đà hơn.
Đó là lý do những quả xoài chín cây hái vào ngày nắng thường có mùi thơm lan tỏa rõ rệt.
Trong khi đó, quả thu hoạch sau nhiều ngày âm u thường có mùi thơm nhẹ hơn.
Vì Sao Nhà Vườn Thường Tránh Hái Quả Lúc Trời Mưa?
Ngoài yếu tố chất lượng, việc thu hoạch lúc trời mưa còn gây nhiều bất lợi.
Khi vỏ quả bị ướt:
-
Dễ trầy xước.
-
Dễ nhiễm nấm bệnh.
-
Khó bảo quản.
Độ ẩm cao còn tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển trong quá trình vận chuyển.
Chính vì vậy, các nhà vườn chuyên nghiệp thường chờ trời khô ráo mới tiến hành thu hoạch.
Điều này vừa đảm bảo chất lượng vừa kéo dài thời gian bảo quản sau khi hái.
Thời Điểm Nào Trong Ngày Là Tốt Nhất Để Hái Quả?
Không chỉ chọn ngày nắng, nhiều nhà vườn còn rất chú ý đến giờ thu hoạch.
Thông thường, thời điểm được đánh giá lý tưởng là:
-
Buổi sáng sau khi sương tan.
-
Hoặc đầu giờ chiều khi trời khô ráo.
Lúc này:
-
Quả đã khô nước trên bề mặt.
-
Nhiệt độ chưa quá cao.
-
Trái cây giữ được độ tươi tốt.
Ngược lại, thu hoạch giữa trưa nắng gắt có thể khiến quả nhanh mất nước hơn trong quá trình vận chuyển.
Loại Trái Cây Nào Bị Ảnh Hưởng Rõ Nhất?
Một số loại quả thể hiện rõ sự khác biệt về chất lượng khi thu hoạch vào ngày nắng:
Xoài
Độ ngọt và hương thơm tăng rõ rệt sau nhiều ngày nắng liên tục.
Nhãn
Nhãn được hái vào ngày khô ráo thường có cùi dày và vị ngọt đậm hơn.
Vải
Quả vải sau mưa thường dễ bị nhạt và giảm khả năng bảo quản.
Dưa Hấu
Dưa thu hoạch sau nắng thường có độ đường cao hơn đáng kể.
Nho
Nho rất nhạy cảm với thời tiết, đặc biệt là giai đoạn gần chín.
Nắng đẹp giúp nho tích lũy đường nhanh hơn và tăng hương vị.
Không Phải Cứ Nắng Gắt Là Tốt
Mặc dù nắng giúp trái cây ngon hơn nhưng nắng quá gay gắt kéo dài cũng có thể gây tác động tiêu cực.
Ví dụ:
-
Quả bị cháy nắng.
-
Mất nước.
-
Vỏ sạm màu.
-
Giảm năng suất.
Điều mà nhà vườn mong muốn là thời tiết nắng ổn định, khô ráo vừa phải thay vì nắng nóng cực đoan.
Sự cân bằng giữa ánh sáng, nhiệt độ và độ ẩm mới là yếu tố quyết định chất lượng trái cây.
Bí Quyết Của Nhà Vườn Muốn Trái Ngọt Hơn
Nhiều nhà vườn còn áp dụng thêm các biện pháp để tăng độ ngọt cho quả:
-
Hạn chế tưới nước trước ngày thu hoạch.
-
Tỉa bớt lá che khuất ánh sáng.
-
Điều chỉnh mật độ quả trên cây.
-
Bón phân cân đối.
Những biện pháp này giúp cây tập trung dinh dưỡng vào quả, từ đó tăng chất lượng khi thu hoạch.
Hoa quả thường được khuyến khích thu hoạch vào những ngày trời nắng vì đây là thời điểm quả tích lũy được nhiều đường hơn, hương thơm đậm đà hơn và khả năng bảo quản cũng tốt hơn. Ngược lại, sau những đợt mưa kéo dài, lượng nước trong quả tăng lên có thể làm vị ngọt bị giảm và chất lượng không đạt mức tối ưu.
Kinh nghiệm "hái quả ngày nắng" của nhà vườn thực chất xuất phát từ những quy luật tự nhiên rất khoa học. Chính vì vậy, không chỉ người trồng cây mà ngay cả người tiêu dùng cũng có thể tham khảo để lựa chọn những loại trái cây ngon nhất theo mùa.
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo, được tổng hợp từ kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp và các kiến thức phổ biến về sinh lý thực vật.
