“Tái sinh” mạng sống cho hơn 80 người
Chưa có một số liệu thống kê đầy đủ, thế nhưng vào mùa mưa bão, đoạn sông Hồng chảy qua thôn Vạn Chài luôn đọng lại nước mắt. Mỗi khi phải đi qua bến sông, ai cũng rùng mình, nơm nớp lo sợ “Hà Bá” dưới sông lấy mạng. Theo nhẩm tính của Trưởng thôn Vạn Chài thì ngày trước, trung bình mỗi năm có khoảng gần 10 người chết đuối trên sông.
Về sau đó, cái biệt danh “ông Oanh vớt xác người trên sông” đã trở nên quá quen thuộc. Mỗi khi trong xóm có người chết đuối hay phải tìm xác người chết là y như rằng họ đến gõ cửa nhà ông. Tiếp đó đến đời ông Oánh, rồi thế hệ sau là anh Phan Đình Anh vẫn “hành nghề” chở đò, vớt xác, cứu người trên sông Hồng.
Vì năm nào cũng có người phải nộp mạng cho Hà Bá, nhiều người dân Vạn Chài sợ sẽ đến lượt mình gặp tai ương nên dần bỏ bến hoặc chuyển hẳn lên bờ để sinh sống bằng nghề khác. Dù vậy, gia đình ông Phan Đình Oánh (64 tuổi) nhiều đời nay vẫn kiên quyết bám trụ ở khúc sông này. Ngày ngày, hai cha con họ vẫn trôi theo con nước, thả lưới bắt tôm, đánh cá mưu sinh và kiêm thêm việc vớt xác, cứu người.
Theo lời người dân kể lại, gia đình ông gốc ở xã Tráng Việt, huyện Mê Linh, Vĩnh Phúc, từ gần 100 năm, ông nội ông Oánh là cụ Phan Đình Nhung bỏ xứ, ngược sông Hồng lên Vạn Chài đóng thuyền mưu sinh. Ông Oánh cho biết: “Gia đình tôi cũng không nhớ đã cứu được bao nhiêu người không may bị đuối nước. Chỉ nhớ năm ngoái khi mọi người ngồi nói chuyện với nhau nhẩm lại thì cũng cứu được khoảng 80 người. Trong đó, đa phần là người dân quanh vùng”.
Đáng nhớ nhất là lần cụ Nhung liều mạng cứ
Nhắc về câu chuyện của gia đình ông Oanh, một người dân sống cạnh khúc sông này cho rằng: “Người xưa truyền rằng khi xảy ra vụ đuối nước thì chắc chắn sẽ có một con đó sẽ bắt người khác chết đuối để thay chính bản thân nó. Vì thế khi ông bà Oanh cứu vớt người chết đuối thì đương nhiên mang oán với con ma kia”.
Năm 2010, cụ Oanh qua đời vì bạo bệnh, ông Oánh lại tiếp nối công việc của cha ông mình. Ngày ngày, ông cùng con trai vẫn lênh đênh trên sông nước, thả lưới kiếm sống và thực hiện công việc thiêng liêng cao cả là cứu người gặp nạn. Mặc dù tật nguyền, nhưng cô Sen, một trong hai người con tật nguyền cũng từng cứu được 4 người thoát khỏi miệng Hà Bá. Trong số đó, có một cô gái ở Hạ Lộc, Mê Linh vì đau buồn chuyện tình cảm mà gieo mình xuống sông tự vẫn, sau đó cô Sen kéo lên được. Sau khi thoát chết, cô gái được cô Vinh (chị gái cô Sen) lấy tấm thân tật nguyền ra làm gương khuyên nhủ, may thay cô gái từ bỏ ý định quyên sinh. “Đến nay cô gái đã lập gia thất và thi thoảng vẫn bế con về thăm lại ân nhân”, bà Sen tâm sự.
Không chỉ dừng lại ở việc cứu người, gia đình ông còn vớt được 17 xác chết trôi từ thượng lưu về. Ngoài những xác có người đến nhận và giao cho chính quyền xã, gia đình ông cũng đã mai táng chôn cất cho 8 thi thể. “Nhà nghèo, chỉ cuốn cho họ manh chiếu, chôn xuống bãi cát và cắm nén nhang gọi là làm phúc”, ông Oánh xót xa.

"Ngôi nhà" sinh sống trên sông nước của bà Sen.
Mong con thuyền có ngày cập bến
Theo lời chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tìm đến gặp bà Sen - người được đồn thổi là bị “ma ám”. Đón chúng tôi trên chiếc thuyền cũ, chòng chành theo nhịp sóng, bà Sen nhỏ bé với đôi chân tật nguyền teo tóp, đang cố gắng lái mái chèo trên dòng nước mênh mông. Dùng đôi tay lành lặn, thay cho đôi chân lê từng bước một, phải khó khăn lắm bà mới di chuyển được từ chiếc thuyền nhỏ vào bờ. Thấy vẻ mặt ái ngại của chúng tôi, bà cười bảo: “Không sao, tôi quen rồi”.
Rót nước mời khách, người đàn bà với khuôn mặt có nhiều nếp nhăn, đen sạm, cao khoảng 70cm tâm sự về những lần “chết trượt” khi sống một mình trên thuyền. “Bốn lần ngã xuống sông nhưng mà ông trời chưa cho chết, tôi chìm hết đầu rồi lại nổi lên.
Có lần tôi đi buông lưới bị cái tàu chở xi măng đâm vào giữa thuyền, lăn tòm xuống sông. Cả làng chài ai cũng nghĩ tôi chết nhưng may mắn có người nhìn thấy nên cứu chứ chẳng phải ma mị gì cả”.
Im lặng trong giây lát, bà Sen bày tỏ nguyện vọng muốn được lên bờ, muốn được chữa trị bệnh. “Nhiều lần anh Oánh, anh trai tôi cũng bảo ra đón tôi về ở nhưng nhà anh ấy nghèo quá chẳng có ruộng đất, vợ anh lại bạo bệnh nên tôi không muốn thêm gánh nặng cho họ”, bà Sen thở dài.
Từ biệt bà, chúng tôi vội vã ra về vì cơn giông cuối chiều đang ập đến. Đi được một chặng, chúng tôi trú mưa bên gầm cầu thì thấy phía xa thấp thoáng con thuyền nhỏ của bà Sen vẫn đang lênh đênh trên sông nước...
|